Trục giữa xe đạp là gì? Phân biệt các loại trục giữa xe đạp

Trục giữa xe đạp là một trong những bộ phận quan trọng quyết định hiệu suất vận hành cũng như duy trì hoạt động ổn định của một chiếc xe. Trong bài viết này, Bike2School sẽ cùng bạn tìm  hiểu trục giữa xe đạp là gì? Các loại trục giữa xe đạp và cách thay thế, bảo dưỡng trục xe tại nhà. 

Trục giữa là một hệ thống bao gồm trục xoay và các vòng bi trục giữa xe đạp (bạc đạn). Bộ phận này được lắp vào lỗ trục giữa của khung xe, cho phép đùi đĩa quay tự do khi người lái tác động lực vào bàn đạp.

Trục giữa xe đạp 

Vì nằm ở vị trí thấp nhất trên khung, trục giữa thường xuyên tiếp xúc với bụi bẩn, nước và bùn đất. Nếu không được kiểm tra định kỳ, các hạt bụi có thể xâm nhập vào bên trong vòng bi trục giữa xe đạp, gây ra tình trạng khô mỡ, rỉ sét và tạo ra tiếng kêu khó chịu khi đạp xe.

Hiện nay, thị trường xe đạp chủ yếu sử dụng hai dòng trục giữa chính: trục lỗ vuông và trục cốt rỗng. Mỗi loại có đặc điểm kỹ thuật và ứng dụng riêng biệt.

2.1. Trục giữa lỗ vuông (Square Taper)

Đây là loại trục truyền thống, có cấu tạo đầu trục hình vuông. Loại này thường xuất hiện trên các dòng xe đạp đường phố, xe mini hoặc xe đạp phổ thông.

• Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản, độ bền cơ học cao và chi phí thay thế thấp.
• Hạn chế: Trọng lượng nặng hơn các dòng đời mới, hiệu suất truyền lực trung bình và đòi hỏi lực siết lớn khi lắp đặt.
• Ứng dụng: Phổ biến trên các dòng xe đạp đường phố, xe đạp học sinh, xe phổ thông.

Trục giữa lỗ vuông

2.2. Trục rỗng xe đạp (Hollow Axle)

Trục rỗng (hay trục cốt rỗng) là dòng linh kiện cao cấp, thường được trang bị trên các mẫu xe đạp thể thao, xe đạp đua chuyên nghiệp.

• Ưu điểm: Trục được thiết kế rỗng bên trong để giảm trọng lượng nhưng vẫn đảm bảo độ cứng cáp. Hệ thống bạc đạn trục giữa xe đạp thường nằm ở hai bên ngoài khung xe (External BB), giúp tăng khả năng chịu lực.
• Hạn chế: Giá thành cao và cần bộ dụng cụ tháo trục giữa xe đạp chuyên dụng để thực hiện lắp đặt.
• Ứng dụng: Phổ biến trên các dòng xe đạp đua, xe đạp địa hình cao cấp, xe đạp biểu diễn

Trục rỗng xe đạp 

Việc bảo trì định kỳ giúp hệ thống vòng bi trục giữa xe đạp hoạt động mượt mà, tránh tình trạng kẹt hoặc hỏng hóc nặng.

Dụng cụ cần chuẩn bị:

• Bộ lục giác chuyên dụng.
• Dụng cụ tháo trục giữa xe đạp (Vam tháo trục).
• Dung dịch tẩy rửa dầu mỡ, khăn sạch, mỡ bôi trơn chuyên dụng.

Thay thế, bảo dưỡng trục giữa xe đạp rất quan trọng

Quy trình thực hiện:

• Bước 1: Sử dụng bộ lục giác tháo đùi đĩa, sau đó dùng dụng cụ tháo trục giữa để tách bộ phận này ra khỏi khung xe.
• Bước 2: Sử dụng bàn chải và dung dịch tẩy rửa để làm sạch hoàn toàn bụi bẩn, cát và lớp mỡ cũ bám trên trục và bên trong khung.
• Bước 3: Lau khô các bộ phận bằng khăn sạch. Kiểm tra tình trạng bạc đạn trục giữa xe đạp; nếu bạc đạn bị rơ hoặc sượng, cần thay mới.
• Bước 4: Bôi một lớp mỡ bôi trơn chuyên dụng vừa đủ lên phần ren và vòng bi, sau đó lắp lại trục vào xe theo đúng quy trình kỹ thuật.

Việc lắp đặt trục giữa không đúng kỹ thuật có thể gây hỏng ren khung xe hoặc làm biến dạng đùi đĩa. Tại Bike2school, chúng tôi cung cấp giải pháp bảo trì chuyên nghiệp:

• Sản phẩm chính hãng: Cung cấp đầy đủ các loại trục giữa lỗ vuông và trục rỗng từ Shimano, Prowheel...
• Kỹ thuật chính xác: Sử dụng bộ dụng cụ tháo trục giữa xe đạp chuyên dụng, đảm bảo lực siết chuẩn xác.
• Bảo dưỡng trục giữa miễn phí 12 tháng: dành cho các xe mua tại cửa hàng Bike2School

5.1. Làm sao để nhận biết trục giữa xe đạp bị hỏng?

Bạn có thể nhận biết qua các tiếng kêu "lạch cạch" khi đạp mạnh, hoặc khi cầm đùi đĩa lắc ngang thấy có độ rơ. Nếu cảm giác vòng đạp bị sượng, không còn trơn tru, có thể vòng bi bên trong đã bị khô mỡ hoặc rỉ sét.

5.2. Trục rỗng có lắp được cho xe đang sử dụng trục lỗ vuông không?

Có thể lắp được, nhưng bạn cần thay thế đồng bộ cả bộ đùi đĩa tương ứng với trục rỗng. Đây là phương án nâng cấp hiệu quả để giảm trọng lượng xe.

5.3. Bao lâu nên bảo trì trục giữa một lần?

Thông thường, bạn nên kiểm tra và bảo dưỡng trục giữa sau khoảng 1.000km - 2.000km đạp xe, hoặc sau khi xe di chuyển trong điều kiện mưa lũ, ngập nước kéo dài.

Trên đây là những chia sẻ của Bike2school về trục giữa xe đạp, hy vọng bài viết hữu ích với bạn và đừng quên ghé đến cửa hàng xe đạp của chúng tôi để được tư vấn và giải đáp chi tiết về các vấn đề liên quan đến xe đạp bạn nhé!